२९ असोज काठमाडौँ । ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा लोकतान्त्रिक महत्त्व बोकेको लिगलिगकोट दौड यस वर्ष सञ्चालन हुन नसकेपछि पालुङटार नगरपालिकाका प्रमुख विश्व चिन्तनले पत्रकार सम्मेलनमार्फत दौड नहुनुको कारणबारे स्पष्ट पारेका छन्। उनले सुरक्षा व्यवस्थासम्बन्धी अन्योल, जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँगको पत्राचार र अन्तिम समयमा उत्पन्न परिस्थितिका कारण ऐतिहासिक दौड सञ्चालन गर्न नसकिएको बताएका हुन्।
पत्रकार सम्मेलनमा मेयर चिन्तनले लिगलिगकोट दौड कुनै व्यक्ति वा संस्थाको निजी सम्पत्ति नभई समग्र पालुङटारवासीको साझा इतिहास, संस्कृति र गौरवसँग जोडिएको परम्परा भएको उल्लेख गरे। यसको संरक्षण, संवर्द्धन र निरन्तरताका लागि सबै पक्ष जिम्मेवार हुनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
उनले विगत दुई वर्षदेखि देशमा उत्पन्न असहज परिस्थितिका कारण प्रभावित हुँदै आएको परम्परालाई निरन्तरता दिन नगरपालिकाले सरोकारवाला पक्ष र सहजीकरण समितिसँगको समन्वयमा आवश्यक तयारी अघि बढाएको जानकारी दिए। कार्यक्रम व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्न प्रशासनिक निकायसँग समन्वय तथा पत्राचारसमेत गरिएको उनले बताए।
तर, कार्यक्रमको अन्तिम समयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त पत्र तथा सुरक्षा व्यवस्थासम्बन्धी विषयले अन्योल सिर्जना गरेपछि दौड सञ्चालन गर्न कठिनाइ भएको उनको भनाइ छ। सुरक्षा संवेदनशीलतालाई बेवास्ता गरेर कार्यक्रम अघि बढाउन नसकिने भन्दै उनले खेलाडी, स्थानीय बासिन्दा तथा कार्यक्रममा सहभागी हुने सबैको सुरक्षा पहिलो प्राथमिकता भएको स्पष्ट पारे।
प्रशासनिक क्षेत्राधिकार र सुरक्षा व्यवस्थाबारे प्रश्न
मेयर चिन्तनले स्थानीय तहको कार्यक्षेत्रभित्र पर्ने ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम सञ्चालनका विषयमा प्रशासनिक समन्वय प्रभावकारी हुनुपर्नेमा जोड दिए। जिल्ला प्रशासन कार्यालयसँगको पत्राचार र सुरक्षा व्यवस्थापनसम्बन्धी निर्देशनका कारण स्थानीय तहको तयारी प्रभावित भएको उनको भनाइ थियो।उनले सुरक्षा निकाय, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, स्थानीय सरकार तथा अन्य सरोकारवाला पक्षबीच समयमै स्पष्ट समन्वय हुन सकेको भए यस्तो अवस्था आउन नदिन सकिने धारणा राखे।
कार्यक्रम सञ्चालनका लागि नगरपालिकाले विभिन्न तहमा छलफल, समन्वय र तयारी गरेको उल्लेख गर्दै उनले अन्तिम समयमा देखिएको अन्योलले आयोजक, खेलाडी र स्थानीय समुदायलाई निराश बनाएको बताए। यद्यपि, सुरक्षा व्यवस्थाबारे आवश्यक स्पष्टता र सुनिश्चितता नभएसम्म दौड सञ्चालन गर्नु उचित नहुने उनले प्रस्ट पारे।
लिगलिगकोटको ऐतिहासिक पहिचान जोगाउनुपर्नेमा जोड
मेयर चिन्तनले लिगलिगकोट नेपालको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा राजनीतिक इतिहाससँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण स्थल भएको उल्लेख गरे। परम्परागत रूपमा दौड प्रतियोगितामार्फत नेतृत्व चयन गर्ने अभ्याससँग जोडिएको लिगलिगकोटको पहिचानलाई संरक्षण गर्नु सबैको साझा दायित्व भएको उनको भनाइ थियो।
उनले लिगलिगकोट दौडलाई केवल खेलकुद प्रतियोगिताका रूपमा मात्र नभई स्थानीय इतिहास, मौलिक संस्कृति र सामूहिक पहिचानको प्रतीकका रूपमा बुझ्नुपर्ने बताए।“लिगलिगकोटको इतिहास र परम्परा कुनै व्यक्ति वा संस्थाको निजी सम्पत्ति होइन, यो सबैको साझा सम्पदा हो,” भन्ने धारणा राख्दै उनले यसको संरक्षणमा राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, प्रशासन, नागरिक समाज र स्थानीयवासी एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिए।
उनले फरक विचार र दृष्टिकोण भए पनि साझा ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणका विषयमा सबै पक्ष एक ठाउँमा उभिनुपर्ने बताए। विगतमा योगदान गरेका व्यक्ति तथा संस्थाको सम्मान गर्दै परम्परालाई अझ व्यवस्थित र विश्वसनीय बनाउनु आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
खेलाडी र सरोकारवालालाई धन्यवाद
दौड सञ्चालनका लागि तयारीमा जुटेका खेलाडी, जनप्रतिनिधि, सरोकार समिति, विभिन्न उपसमितिका पदाधिकारी, राजनीतिक दलका प्रतिनिधि, कर्मचारी, सरकारी निकाय, सञ्चारकर्मी तथा अन्य सहयोगीलाई मेयर चिन्तनले धन्यवाद व्यक्त गरे।
कार्यक्रम सञ्चालन हुन नसक्दा सहभागी तथा खेलाडीमा परेको निराशाप्रति आफूहरू जानकार रहेको उल्लेख गर्दै उनले उनीहरूको साथ, सहयोग र प्रतिबद्धता नगरपालिकाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको बताए।दर्ता गराइसकेका धावक तथा खेलाडीको योगदानलाई सम्मान गर्दै आगामी दिनमा आवश्यक प्रक्रिया र व्यवस्थापन मिलाएर दौडलाई निरन्तरता दिन नगरपालिका प्रतिबद्ध रहेको उनले स्पष्ट पारे।
सुरक्षा सुनिश्चित भएपछि दौड सञ्चालन गर्ने प्रतिबद्धता
मेयर चिन्तनले आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था सुनिश्चित भएपछि लिगलिगकोट दौडलाई व्यवस्थित र सुरक्षित रूपमा सञ्चालन गर्न नगरपालिका तयार रहेको बताए। ऐतिहासिक परम्परालाई विवादको विषय बनाउनुभन्दा पनि यसको संरक्षण र निरन्तरताका लागि सबै पक्षले जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।उनले लिगलिगकोटको गौरवलाई जीवन्त राख्न तथ्यमा आधारित सूचना सम्प्रेषण गर्न सञ्चारमाध्यमलाई आग्रह गर्दै भ्रम र अन्योलभन्दा पनि सहकार्य तथा संवादमार्फत समस्या समाधान गर्नुपर्ने बताए।
लिगलिगकोट दौड सञ्चालन हुन नसक्नुले ऐतिहासिक परम्पराको संरक्षण र प्रशासनिक समन्वयबीचको सम्बन्धलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। आगामी दिनमा सुरक्षा व्यवस्थापन, समयमै निर्णय र सरोकारवाला निकायबीच प्रभावकारी समन्वय कायम गर्दै दौडलाई निरन्तरता दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।“आउनुहोस्, लिगलिगकोटको गर्व र गौरव जोगाऔँ, यो ऐतिहासिक सम्पदालाई सभ्य, भव्य र सुरक्षित रूपमा संरक्षण गरौँ,” मेयर चिन्तनले सबैलाई एकजुट हुन आह्वान गरेका छन्।
